Filament Nemliyse Baskı Hangi Aşamada Bozulur? Katman Katman Teknik Analiz

Filament Nemliyse Sorun Baskıdan Önce Başlar

3D yazıcı kullanıcılarının yaşadığı en yaygın ama en geç fark edilen problemlerden biri nemli filamenttir. Birçok kullanıcı baskı kalitesi düştüğünde ilk olarak ayarları, slicer’ı ya da yazıcıyı suçlar. Oysa baskı bozulması çoğu zaman daha filament makaradayken başlamıştır.
Bu yazıda, filament nemliyse baskının hangi aşamada bozulduğunu, hangi belirtilerin erken uyarı olduğunu ve nemin baskıyı adım adım nasıl sabote ettiğini teknik olarak ele alacağız.

Filament Nemi Nedir ve Neden Bu Kadar Kritik?

Filament nemi, filamentin ortam havasındaki su buharını emmesiyle oluşur. PLA, PETG, Nylon gibi pek çok filament higroskopiktir, yani nem çeker.
Nemli filament:

• Isıtıldığında içindeki su buharlaşır
• Nozzle içinde mikro patlamalar oluşturur
• Filament akışını bozar

Bu da baskının farklı aşamalarında farklı tipte hatalara yol açar.

Filament Nemliyse Baskı Daha Başlamadan Bozulur

Nemli filamentin ilk etkisi, baskı başlamadan önce hissedilir.

Belirtiler

• Filament makaradan gelirken sert ve düzensiz hareket eder
• Nozzle ısınırken “çıtırtı” sesleri duyulur
• Filament ucunda baloncuk oluşur

Bu aşamada kullanıcı çoğu zaman bu belirtileri göz ardı eder. Ancak bu işaretler, baskının kaçınılmaz olarak bozulacağının ilk sinyalleridir.

İlk Katman Aşaması: Nemli Filament Kendini Ele Verir

İlk katman, filament neminin en net görüldüğü aşamadır.

Oluşan Problemler

• Filament tabla üzerinde düzensiz yayılır
• İnce çizgiler kopuk kopuk olur
• Bazı yerlerde aşırı akış, bazı yerlerde eksik akış görülür

Nemli filament, ilk katmanda stabil bir akış sağlayamaz. Bu da kullanıcıyı yanlış yönlendirir ve genellikle şu düşünceye iter:

“Z offset yanlış.”

Oysa sorun Z offset değil, filamentin içindeki sudur.

Duvar (Perimeter) Baskısı: Yüzey Bozulmaları Başlar

Baskı ilerledikçe nemli filament etkisini artırır.

Bu Aşamada Görülen Hatalar

• Pütürlü yüzey
• Mat ve dalgalı görünüm
• Katman çizgilerinin düzensizliği

Sebep şudur:

• Filament içindeki nem, nozzle’da aniden genleşir
• Akış sürekli değişir
• Katmanlar eşit kalınlıkta oluşmaz

Bu aşamada kullanıcı çoğu zaman flow ayarıyla oynamaya başlar, ancak sorun ayardan değil, malzemedendir.

Infill Aşaması: Gizli Ama Tehlikeli Hasar

Nemli filamentin en tehlikeli etkisi infill aşamasında ortaya çıkar çünkü bu sorun ilk bakışta fark edilmez.

Ne Olur?

• Infill çizgileri zayıf olur
• Katmanlar arası bağ kopuk olur
• Parça içten içe kırılganlaşır

Baskı dışarıdan güzel görünebilir ama parça:

• Hafif baskıda kırılır
• Vidalama sırasında çatlar
• Dayanım testini geçemez

Bu yüzden nemli filament, özellikle fonksiyonel parçalar için büyük risktir.

Üst Katmanlar: Nemli Filament Kendini Ele Verir

Baskının sonlarına doğru nemli filament artık saklanamaz hâle gelir.

Üst Yüzeyde Görülen Sorunlar

• Pürüzlü top surface
• Küçük delikler (pin hole)
• Düz olmayan kapatma çizgileri

Bu aşamada kullanıcı çoğu zaman:

• Üst katman sayısını artırır
• Fan ayarlarını değiştirir

Ancak bu çözümler geçicidir. Asıl sebep yine filament nemidir.

Stringing ve Oozing: Nemli Filamentin Klasik Belirtisi

Nemli filament, retraction ayarları doğru olsa bile:

• Stringing
• Oozing
• İnce saçaklanmalar

oluşturur.
Çünkü:

• Buharlaşan nem, filamentin akışkanlığını değiştirir
• Nozzle’dan istenmeyen sızıntılar olur

Bu yüzden:

Stringing her zaman retraction problemi değildir.

Baskı Sonrası: Parça Soğuduğunda Gerçek Ortaya Çıkar

Nemli filamentle basılan parçalar baskıdan hemen sonra fark edilmeyebilir. Ancak soğudukça:

• Kırılganlık artar
• Katmanlar arası ayrılma başlar
• Parça uzun vadede deformasyon gösterir

Bu da özellikle üretim yapan kullanıcılar için geri dönüşü zor sorunlara yol açar.

Filament Türlerine Göre Nem Hassasiyeti

Her filament nemden aynı şekilde etkilenmez.

PLA

• Orta seviyede nem çeker
• Kısa sürede fark edilir

PETG

• PLA’dan daha hassas
• Stringing çok artar

Nylon / TPU

• Aşırı higroskopik
• Kurutulmadan baskı almak neredeyse imkânsız

Kullanıcıların En Sık Yaptığı 5 Yanlış

1. Yeni filament nemli olmaz sanmak
2. Ayarlarla sorunu çözmeye çalışmak
3. Filamenti açık ortamda bırakmak
4. Çıtırtı sesini önemsememek
5. Kurutmayı gereksiz görmek

Bu hatalar, baskı kalitesini sessizce düşürür.

Sonuç: Nemli Filament Baskıyı Sessizce Sabote Eder

Özetle:

• Filament nemliyse baskı ilk katmandan itibaren bozulur
• Sorun ayar değil, malzemedir
• Nemli filament ayarla kurtarılamaz

Eğer:

• Aynı ayarla farklı sonuç alıyorsan
• Stringing bitmiyorsa
• Parçalar kırılgansa

ilk bakman gereken yer filament nemidir.